ผิวเป็นสิวมากขึ้นช่วงมีประจำเดือนเกิดจากฮอร์โมนและรับมือได้

สิวที่ขึ้นมากขึ้นก่อนหรือระหว่างมีประจำเดือนมักเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมน ไม่ได้แปลว่าล้างหน้าไม่สะอาด หรือประจำเดือนทำให้ผิวสกปรกโดยตรง ช่วงก่อนประจำเดือนมา ต่อมไขมันของบางคนจะทำงานมากขึ้น รูขุมขนอุดตันง่ายขึ้น และสิวเดิมที่ซ่อนอยู่ใต้ผิวอาจอักเสบขึ้นมา วิธีรับมือที่ได้ผลในชีวิตจริงคือสังเกตรอบเดือนของตัวเอง เริ่มดูแลก่อนสิวเห่อ อย่าเปลี่ยนสกินแคร์ทั้งชุดตอนผิวกำลังรวน และควรพบแพทย์ถ้าสิวเป็นก้อนลึก เจ็บมาก ทิ้งรอยหรือหลุมซ้ำๆ หรือประจำเดือนมาไม่สม่ำเสมอร่วมด้วย

ฮอร์โมนก่อนมีประจำเดือนทำให้ผิวมันและอุดตันง่ายขึ้น

ช่วงก่อนมีประจำเดือน ระดับฮอร์โมนในร่างกายเปลี่ยนไป ผิวของบางคนจึงผลิตน้ำมันมากขึ้นกว่าปกติ เมื่อน้ำมันผสมกับเซลล์ผิวที่หลุดออกไม่ดี รูขุมขนจะอุดตันง่ายขึ้น สิวอุดตันเล็กๆ ที่เคยคลำไม่ค่อยเจอจึงอาจกลายเป็นสิวแดงหรือสิวหัวหนองในช่วงไม่กี่วันก่อนประจำเดือนมา

สิวลักษณะนี้มักทำให้คนเข้าใจผิดว่าแพ้ครีมใหม่ ทั้งที่บางครั้งครีมไม่ได้เป็นต้นเหตุหลัก ถ้าสิวขึ้นซ้ำในจังหวะเดิมทุกเดือน โดยเฉพาะก่อนประจำเดือนมาไม่กี่วัน แล้วค่อยๆ ยุบหลังประจำเดือนเริ่มมา รูปแบบนี้เข้ากับ สิวที่สัมพันธ์กับรอบเดือน มากกว่าสิวจากการล้างหน้าไม่พอ

แต่ฮอร์โมนไม่ได้เป็นคำตอบของทุกเม็ด ถ้าช่วงเดียวกันมีการนอนดึกมากขึ้น ใส่หน้ากากนานขึ้น ใช้รองพื้นหนาขึ้น หรือเริ่มสกินแคร์ใหม่ที่หนักผิว สิวอาจเห่อจากหลายสาเหตุพร้อมกันได้ การดูเฉพาะวันมีประจำเดือนอย่างเดียวจึงอาจทำให้แก้ผิดจุด

สิวรอบเดือนมักขึ้นซ้ำตรงคาง กราม หรือแก้มล่าง

หลายคนจะจำรูปแบบสิวของตัวเองได้ว่า สิวเม็ดใหญ่ชอบขึ้นตรงคาง ข้างปาก กราม หรือแก้มล่างก่อนมีประจำเดือน บางเม็ดไม่มีหัวให้กด แต่เจ็บลึกใต้ผิวและใช้เวลายุบนานกว่าสิวผดทั่วไป ลักษณะนี้ทำให้หงุดหงิดมาก เพราะแต่งหน้าก็เห็นนูน ล้างหน้าก็ไม่หาย และกดเองมักทิ้งรอยแดงหรือรอยดำไว้หลายสัปดาห์

ตำแหน่งสิวไม่ได้ใช้วินิจฉัยได้แบบตายตัว แต่ถ้าสิวขึ้นซ้ำบริเวณเดิมในช่วงเดิมของรอบเดือน ข้อมูลนี้มีประโยชน์มากกว่าการเดาว่าแพ้อะไร คนที่จดวันประจำเดือน วันเริ่มเป็นสิว และของที่เพิ่งใช้ใหม่ มักแยกได้ง่ายขึ้นว่าสิวรอบนี้เกี่ยวกับฮอร์โมน หรือเกี่ยวกับผลิตภัณฑ์ที่เพิ่งเพิ่มเข้ามา

การเปลี่ยนสกินแคร์ทั้งชุดตอนสิวเห่อมักทำให้ผิวรวนกว่าเดิม

พฤติกรรมที่เจอบ่อยคือพอสิวขึ้นก่อนมีประจำเดือน คนจะรีบเพิ่มโฟมล้างหน้าสำหรับสิว โทนเนอร์ผลัดเซลล์ผิว เซรั่มลดสิว และยาสิวหลายตัวในคืนเดียว ปัญหาคือผิวช่วงนั้นมักระคายเคืองง่ายอยู่แล้ว การเพิ่มของแรงพร้อมกันอาจทำให้หน้าแห้ง แสบ ลอก และสิวดูแดงกว่าเดิม

ถ้าผิวเริ่มตึงหลังล้างหน้า แสบเวลาทามอยส์เจอไรเซอร์ หรือมีผื่นแดงปนกับสิว นั่นอาจไม่ใช่สิวที่แย่ลงอย่างเดียว แต่อาจมี การระคายเคืองจากการดูแลหนักเกินไป ร่วมด้วย เมื่อผิวระคายเคืองมากขึ้น การใช้ยาสิวต่อก็ยิ่งยาก เพราะทาอะไรก็แสบและต้องหยุดกลางทาง

ในช่วงที่สิวฮอร์โมนกำลังขึ้น การรักษารูทีนพื้นฐานให้เรียบง่ายมักปลอดภัยกว่า ล้างหน้าให้พอดี ใช้มอยส์เจอไรเซอร์ที่ไม่หนักเกินไป และกันแดดที่ไม่อุดตันง่าย ส่วนผลิตภัณฑ์ลดสิวควรเลือกทีละตัว ไม่ควรเริ่มหลายอย่างพร้อมกันจนไม่รู้ว่าอะไรช่วยและอะไรทำให้แพ้

การรับมือควรเริ่มก่อนสิวอักเสบขึ้นเต็มหน้า

ถ้าสิวขึ้นซ้ำก่อนมีประจำเดือนแทบทุกเดือน การรอให้สิวอักเสบเต็มหน้าก่อนแล้วค่อยแต้มยาอาจช้าไปสำหรับบางคน วิธีที่ practical กว่าคือเริ่มสังเกตช่วงเวลาที่สิวมักมา แล้วปรับการดูแลตั้งแต่ช่วงก่อนสิวเห่อ เช่น ลดการลองครีมใหม่ งดสครับหน้า และใช้ผลิตภัณฑ์ลดการอุดตันตามที่ผิวรับได้

• ถ้าผิวมันและมีสิวอุดตันง่าย อาจใช้ผลิตภัณฑ์ที่มี salicylic acid เป็นบางวัน แต่ควรหยุดหรือลดความถี่ถ้าหน้าแห้งลอก
• ถ้ามีสิวแดงเป็นเม็ดๆ อาจใช้ benzoyl peroxide เฉพาะบริเวณที่เป็นสิว แต่สารนี้ทำให้ผ้าและปลอกหมอนสีซีดได้ และอาจทำให้ผิวแห้ง
• ถ้าเป็นสิวอุดตันซ้ำๆ การใช้กลุ่ม retinoid บางชนิดอาจช่วยได้ แต่ต้องใช้ต่อเนื่องและควรระวังการระคายเคือง โดยเฉพาะคนที่ผิวแพ้ง่าย
• ถ้ากำลังตั้งครรภ์ วางแผนตั้งครรภ์ หรือให้นมบุตร ควรถามแพทย์หรือเภสัชกรก่อนใช้กลุ่ม retinoid และยารักษาสิวหลายชนิด

การแต้มยาสิวทุกเม็ดไม่ได้จำเป็นเสมอไป ถ้าเป็นสิวอุดตันเล็กๆ จำนวนมาก การแต้มเฉพาะจุดอาจไม่ทัน เพราะปัญหาอยู่ที่การอุดตันเป็นบริเวณกว้าง แต่ถ้าเป็นสิวอักเสบไม่กี่เม็ด การทายาเฉพาะจุดอาจพอช่วยลดการลุกลามได้ สิ่งสำคัญคืออย่าบีบสิวลึกที่ไม่มีหัว เพราะสิวแบบนี้มักช้ำใต้ผิวและทิ้งรอยนานกว่าสิวหัวขาวธรรมดา

อาหาร นอนดึก และความเครียดอาจทำให้สิวรอบเดือนดูหนักขึ้น

ฮอร์โมนเป็นแกนหลักของสิวช่วงมีประจำเดือนในหลายคน แต่พฤติกรรมช่วงก่อนเมนส์ก็มีส่วนทำให้สิวดูหนักขึ้นได้ บางคนอยากกินของหวานมากขึ้น นอนดึกเพราะปวดท้องหรืออารมณ์แกว่ง และจับหน้าบ่อยขึ้นเพราะรู้สึกว่าผิวมันกว่าเดิม พฤติกรรมเหล่านี้ไม่ได้ทำให้ทุกคนเป็นสิวทันที แต่สามารถซ้ำเติมผิวที่กำลังอุดตันง่ายอยู่แล้ว

ไม่จำเป็นต้องตัดอาหารทุกอย่างจนเครียดกว่าเดิม ถ้าสังเกตว่าช่วงไหนกินนม ของหวาน หรืออาหารมันมากกว่าปกติแล้วสิวอักเสบขึ้นหนักทุกครั้ง การจดไว้สักสองสามรอบเดือนจะมีประโยชน์กว่าการสรุปจากครั้งเดียว เพราะสิวมีหลายปัจจัยและบางรอบอาจเกี่ยวกับการนอนหรือผลิตภัณฑ์ที่ใช้มากกว่าอาหาร

ยารักษาสิวบางกลุ่มต้องใช้ด้วยความระวัง

ถ้าสิวรอบเดือนเป็นหนักทุกเดือน ยาทากลุ่มผลัดเซลล์ผิวหรือยาฆ่าเชื้อสิวอาจไม่พอในบางกรณี แพทย์อาจพิจารณายารับประทานหรือยาที่เกี่ยวกับฮอร์โมน เช่น ยาคุมกำเนิดบางชนิด หรือยากลุ่มที่ลดผลของฮอร์โมนต่อการผลิตน้ำมัน แต่ยาเหล่านี้ไม่ควรซื้อกินเอง เพราะมีข้อห้ามและผลข้างเคียงที่ต้องประเมินเป็นรายคน

คนที่มีไมเกรนบางแบบ สูบบุหรี่ อายุเพิ่มขึ้น มีโรคประจำตัวบางชนิด หรือมีประวัติลิ่มเลือด ควรระวังเป็นพิเศษเมื่อต้องใช้ยาคุมกำเนิดเพื่อดูแลสิว ส่วนยากลุ่มอื่นที่เกี่ยวกับฮอร์โมนก็ต้องดูเรื่องความดัน เกลือแร่ในเลือด และการตั้งครรภ์ร่วมด้วย การรักษาสิวฮอร์โมนจึงไม่ใช่แค่เลือกยาที่แรงที่สุด แต่ต้องเลือกแบบที่ปลอดภัยกับร่างกายของคนนั้นด้วย

อาการร่วมบางอย่างบอกว่าควรพบแพทย์

สิวที่ขึ้นก่อนมีประจำเดือนแบบเล็กน้อยและยุบได้เองอาจดูแลด้วยสกินแคร์และยาทาที่เหมาะสมได้ แต่บางรูปแบบไม่ควรปล่อยให้เป็นซ้ำไปเรื่อยๆ โดยเฉพาะสิวที่เจ็บลึก เป็นก้อนใหญ่ หรือทิ้งรอยและหลุมสิวทุกเดือน เพราะยิ่งปล่อยนาน โอกาสเกิดรอยถาวรยิ่งมากขึ้น

• ประจำเดือนมาไม่สม่ำเสมอร่วมกับสิวขึ้นมากขึ้นผิดปกติ
• มีขนดกขึ้น น้ำหนักเปลี่ยนเร็ว หรือผมร่วงร่วมกับสิว
• สิวเป็นก้อนลึกที่คางหรือกรามซ้ำๆ และเจ็บมาก
• สิวทิ้งรอยดำ รอยแดง หรือหลุมสิวหลังอักเสบแทบทุกครั้ง
• ใช้ยาทาหรือสกินแคร์ลดสิวแล้วแสบ ลอก แดง จนใช้ต่อไม่ได้

อาการเหล่านี้ไม่ได้แปลว่าต้องมีโรคเสมอไป แต่ควรให้แพทย์ช่วยประเมิน เพราะบางคนอาจมีภาวะฮอร์โมนผิดปกติ เช่น กลุ่มอาการถุงน้ำรังไข่หลายใบ หรือมีสิวอักเสบที่ต้องใช้การรักษามากกว่ายาทาทั่วไป

สรุป

สิวช่วงมีประจำเดือนมักเกิดจากฮอร์โมนที่ทำให้ผิวมันและอุดตันง่ายขึ้น ไม่ใช่ความสกปรกของประจำเดือนและไม่จำเป็นต้องล้างหน้าแรงขึ้น การรับมือที่ดีคือจับจังหวะรอบเดือนของตัวเอง ลดการลองผลิตภัณฑ์ใหม่ช่วงก่อนสิวเห่อ ใช้ยาสิวเท่าที่ผิวรับได้ และอย่าบีบสิวลึกที่ไม่มีหัว ถ้าสิวเจ็บมาก เป็นก้อนซ้ำๆ หรือมีประจำเดือนผิดปกติร่วมด้วย การพบแพทย์จะช่วยลดการลองผิดและลดโอกาสเกิดรอยถาวรได้มากกว่าแก้เองทีละเดือน